Κοινό Πλαίσιο Εκπαίδευσης (Common Training Framework – CTF) για τη Φυσικοθεραπεία: Σημαντικές παρεμβάσεις του Π.Σ.Φ. στο τελικό ευρωπαϊκό κείμενο

Από 180 σε 240 ECTS – Κατοχύρωση της επαγγελματικής αυτονομίας – 1.000 ώρες κλινικής εκπαίδευσης

Μια ιδιαίτερα σημαντική ευρωπαϊκή εξέλιξη για το μέλλον της Φυσικοθεραπείας βρίσκεται πλέον σε τελική φάση.

Το Κοινό Πλαίσιο Εκπαίδευσης (Common Training Framework – CTF) για τους φυσικοθεραπευτές έχει διαβιβαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από μακρόχρονη διαδικασία διαβούλευσης και επεξεργασίας.

Στο τελικό κείμενο της κατ΄ εξουσιοδότηση οδηγίας περιλαμβάνονται κρίσιμες προβλέψεις για την εκπαίδευση και την άσκηση του επαγγέλματος του φυσικοθεραπευτή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ των οποίων:

• ελάχιστη εκπαίδευση 240 ECTS,
• ελάχιστο επίπεδο 6 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (EQF),
• τουλάχιστον 1.000 ώρες κλινικής εκπαίδευσης,
• σαφής αναγνώριση της επαγγελματικής αυτονομίας του φυσικοθεραπευτή.

Η διαμόρφωση αυτών των προβλέψεων αποτελεί αποτέλεσμα ευρωπαϊκής συλλογικής προσπάθειας, στην οποία ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.) είχε ενεργή και ουσιαστική συμμετοχή, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις και παρεμβάσεις στα κρίσιμα στάδια της διαδικασίας, το πρώτο διάστημα συνεργάστηκε με δικηγορικό γραφείο των Βρυξελλών παρεμβαίνοντας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Από τα 180 στα 240 ECTS

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης του Π.Σ.Φ. αφορούσε το κατώτατο επίπεδο της βασικής εκπαίδευσης.

Στο αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλεπόταν ελάχιστη εκπαίδευση 180 ECTS, που αντιστοιχεί σε τριετή φοίτηση.

Ο Π.Σ.Φ. υποστήριξε με σαφήνεια ότι το ελάχιστο όριο θα πρέπει να οριστεί στις 240 ECTS, δηλαδή σε τετραετή και επιπέδου 6 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (EQF)(πανεπιστημιακή εκπαίδευση).

Η πρόταση αυτή υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ενσωματώθηκε στο τελικό κείμενο.

Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς διασφαλίζει υψηλότερο ελάχιστο επίπεδο επιστημονικής εκπαίδευσης και συμβάλλει στην προστασία της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών Φυσικοθεραπείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ένα άλλο αίτημα, που κατέθεσε ο Π.Σ.Φ, ήταν η υποχρεωτική εφαρμογή μέσα σε 5 χρόνια, απο τη δημοσίευσή της  κατ΄ εξουσιοδότηση οδηγίας, αλλά αυτή η πρόταση δεν έγινε δεκτή.

Αποτροπή υποβάθμισης του επαγγέλματος

Κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας του Κοινού Πλαισίου Εκπαίδευσης είχε εξεταστεί πρόταση που θα επέτρεπε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις επαγγελματικής εμπειρίας, την πρόσβαση στο επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή, σε άτομα με προσόντα επιπέδου 4 ή 5 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων.

Ο Π.Σ.Φ. αντέδρασε άμεσα και αποφασιστικά.

Σε παρέμβασή του προς την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια της World Physiotherapy επισήμανε τον σοβαρό κίνδυνο υποβάθμισης του επιστημονικού και επαγγελματικού επιπέδου του φυσικοθεραπευτή και ζήτησε κοινή και ισχυρή αντίδραση των εθνικών συλλόγων.

Μετά τις παρεμβάσεις και τις πιέσεις που ασκήθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συγκεκριμένη πρόβλεψη αφαιρέθηκε από το σχέδιο.

Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε ουσιαστική δικλίδα προστασίας τόσο του επαγγέλματος όσο και, κυρίως, της ασφάλειας των ασθενών.

1.000 ώρες κλινικής εκπαίδευσης

Σημαντική θέση στο Κοινό Πλαίσιο Εκπαίδευσης καταλαμβάνει και η κλινική εκπαίδευση.

Το τελικό κείμενο προβλέπει τουλάχιστον 1.000 ώρες κλινικής εκπαίδευσης, ως σαφώς αναγνωρίσιμο μέρος του προγράμματος σπουδών, υπό εποπτεία, σε κατάλληλο κλινικό περιβάλλον και σε άμεση επαφή με ασθενείς.

Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται μαζί με τα απαιτούμενα επιστημονικά αντικείμενα, τις γνώσεις και δεξιότητες στα προπτυχιακά προγράμματα, με την επεξεργασία που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της World Physiotherapy Europe Region, των Working Groups και του ENPHE, καθώς και με αποφάσεις του General Meeting της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας στη Ρήγα, μετά και από σχετική πρόταση της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στο Δουβλίνο.

Ιδιαίτερα σημαντική η αναγνώριση της επαγγελματικής αυτονομίας

Το τελικό κείμενο αποτυπώνει με σαφήνεια και την έννοια της επαγγελματικής αυτονομίας του φυσικοθεραπευτή.

ως επαγγελματική αυτονομία νοείται η ικανότητα ανεξάρτητης αξιολόγησης και προσδιορισμού των αναγκών φυσικοθεραπείας, τόσο με παραπομπή όσο και χωρίς παραπομπή από ιατρό, καθώς και σχεδιασμού, οργάνωσης, εφαρμογής και προσαρμογής της φυσικοθεραπευτικής παρέμβασης, με βάση τις επιστημονικές γνώσεις, την κλινική εμπειρία και τις γνώσεις σχετικά με τη φύση και τη δεοντολογία του επαγγέλματος. Η επαγγελματική αυτονομία συνεπάγεται επαγγελματική ευθύνη, καθώς και συνεργασία με άλλους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης παραπομπής σε ιατρό προς το βέλτιστο συμφέρον του ασθενούς΄΄.

Η ενεργή συμμετοχή του Π.Σ.Φ. και των Π.Τ στη δημόσια διαβούλευση

Η δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κοινό Πλαίσιο Εκπαίδευσης ολοκληρώθηκε στις 23 Ιουνίου 2026.

Ο Π.Σ.Φ. είχε προηγουμένως αποστείλει σε όλα τα μέλη και σε όλα τα Περιφερειακά Τμήματα τις θέσεις και τις προτάσεις του, ενώ αρκετοί συνάδελφοι, είτε ατομικά είτε μέσω Περιφερειακών Τμημάτων, συμμετείχαν στη δημόσια διαβούλευση.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην κρίσιμη αλλαγή της αύξησης του ελάχιστου ορίου εκπαίδευσης από 180 σε 240 ECTS.

Ακολούθησε η τελική επεξεργασία των σχολίων της Ομάδας Συντονιστών και, τον Αύγουστο – αρχές Σεπτεμβρίου 2026, το τελικό κείμενο διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα επόμενα βήματα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαθέτουν προθεσμία δύο μηνών για τη διατύπωση τυχόν αντίρρησης επί του κειμένου.

Εφόσον δεν υπάρξει αντίρρηση μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, το Κοινό Πλαίσιο Εκπαίδευσης θα θεωρηθεί εγκεκριμένο.

Μετά τη δημοσίευση της οδηγίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτή θα τεθεί σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της και τα κράτη-μέλη θα έχουν προθεσμία 18 μηνών για να θεσπίσουν τις απαιτούμενες εθνικές διατάξεις εφαρμογής.

Τα κράτη-μέλη διατηρούν τη δυνατότητα να εξαιρεθούν από την εφαρμογή του Κοινού Πλαισίου Εκπαίδευσης στην επικράτειά τους.

Παράλληλα, θα πρέπει να προσδιοριστούν και να κοινοποιηθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα εθνικά επαγγελματικά προσόντα που πληρούν τις απαιτήσεις του CTF.

Τα 5 τμήματα φυσικοθεραπείας στην Ελλάδα πληρούν ήδη τα κριτήρια

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η προπτυχιακή εκπαίδευση και στα πέντε Τμήματα Φυσικοθεραπείας της χώρας βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο και πληροί τα βασικά κριτήρια του Κοινού Πλαισίου Εκπαίδευσης:

• 240 ECTS  
• επίπεδο 6 EQF
• 1.000 ώρες κλινικής εκπαίδευσης.

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στη Φυσικοθεραπεία στην Ελλάδα.

Μια σημαντική ευρωπαϊκή εξέλιξη για τη Φυσικοθεραπεία

Η διαμόρφωση του Κοινού Πλαισίου Εκπαίδευσης αποτελεί ένα νέο και ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για τη Φυσικοθεραπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών και οι εκπρόσωποι του Π.Σ.Φ. στα όργανα της World Physiotherapy Europe Region συμμετείχαν ενεργά στη μακρόχρονη αυτή διαδικασία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση κρίσιμων σημείων του τελικού κειμένου.

Ιδιαίτερα σημαντικά αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας αποτελούν:

• η αύξηση της ελάχιστης εκπαίδευσης από 180 σε 240 ECTS,
• η κατοχύρωση των 1.000 ωρών κλινικής εκπαίδευσης,
• η προστασία του επιπέδου πρόσβασης στο επάγγελμα και η σαφής αναγνώριση της επαγγελματικής αυτονομίας του φυσικοθεραπευτή.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας και να παρεμβαίνει θεσμικά για τη διασφάλιση του υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης, της επιστημονικής υπόστασης και της επαγγελματικής αυτονομίας των φυσικοθεραπευτών, με σταθερό προσανατολισμό στην ποιότητα των υπηρεσιών και στην ασφάλεια των ασθενών.